Stresin Bağışıklık Sistemine Etkileri
Günümüzdeki hızlı tempo ve artan yaşam baskıları, sadece ruh sağlığını değil aynı zamanda vücudun savunma sistemini de olumsuz etkiliyor. Yapılan bilimsel araştırmalar, uzun süreli stresin bağışıklık hücrelerinin üretimini azalttığını ve vücudun mikroplarla mücadelesinde kritik rol oynayan beyaz kan hücrelerinin etkinliğini düşürdüğünü gösteriyor. Stres sırasında yükselen kortizol hormonu, enfeksiyonlara karşı koruyucu yanıtı zayıflatarak kronik stres altındaki bireylerin soğuk algınlığı, grip ve benzeri enfeksiyonlara daha sık yakalanmasına neden olabiliyor.
Türk Tabipleri Birliği (TTB) üyesi ve Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Güle Çınar, stres ile bağışıklık sistemi arasındaki güçlü ilişkiye dikkat çekerek kronik stresin enfeksiyon hastalıklarının görülme sıklığını ve şiddetini artırdığını vurguladı.
‘Mikroplar Tanınmıyor’
Çınar, “Kortizolün uzun süre yüksek düzeylerde kalması bağışıklık sistemini baskılıyor. Bu durum, vücudun mikroplara karşı verdiği yanıtın zayıflamasına yol açabiliyor” dedi. Kronik stres altında bağışıklık hücrelerinin mikropları tanıma ve yok etme yeteneğinin azaldığını belirten Çınar, “Özellikle enfeksiyonlara karşı ilk savunma hattını oluşturan doğuştan bağışıklık sistemi bu durumdan olumsuz etkileniyor” şeklinde konuştu.
Çınar, stresin etkisinin özellikle viral enfeksiyonlarda belirgin olduğunu belirterek, “Üst solunum yolu enfeksiyonları, grip, Covid19 ve diğer solunum yolu virüsleri, stres düzeyi yüksek olan bireylerde daha sık meydana gelebiliyor” diye ekledi. Stresin virüslere karşı koruyucu rol oynayan T lenfositler ve doğal öldürücü (NK) hücrelerin fonksiyonlarını baskılayarak vücudu olumsuz etkilediğini belirten Çınar, “Ayrıca stres, üst solunum yollarındaki mukozal bağışıklığı da zayıflatıyor. Vücudun ağız, burun ve bağırsaklarda ürettiği koruyucu antikor olan Sekretuar IgA seviyelerinin düşmesi, virüslerin vücuda daha kolay yapışmasına neden olabiliyor. Bu durum hastalıkların daha şiddetli seyretmesine ve iyileşme sürecinin uzamasına yol açabiliyor” şeklinde açıklamalarda bulundu.
Enfeksiyon grupları arasında stresin en net etkileri görülen durumların başında uçuklara neden olan Herpes simplex virüsü ve zona hastalığına yol açan Varicella zoster virüsü olduğunu belirten Çınar, “Şiddetli stres dönemlerinin ardından bu rahatsızlıkların yeniden alevlenebileceğini” aktardı.
