Avrupa’nın savunma alanındaki en iddialı projelerinden biri olan yeni nesil savaş uçağı, yolda kaldı. Almanya ve Fransa, 100 milyar Euro değerindeki bu önemli projeyi iptal etme kararı aldı. Almanya Başbakanı Friedrich Merz ve Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un, geçtiğimiz hafta Karadağ’daki zirvede bu kararı alması, savunma sanayiinde büyük bir şok etkisi yarattı. İki lider, savunma şirketleri arasındaki iletişim sorunlarının aşılmasının mümkün olmadığını kabul etti ve bu sebeple projeyi daha fazla devam ettirmeme kararı aldılar.
Macron’un ofisi, Airbus ve Dassault Aviation şirketleri arasındaki anlaşmazlıkların üzüntü verici olduğunu belirtti. Bu karar, Avrupa’nın en büyük savunma projesinin temelini tamamen ortadan kaldırmış oldu. Sanayi rekabeti ve kontrol mücadeleleri nedeniyle, “Yeni Nesil Avrupa Savaş Uçağı” hayali daha başlamadan sona erdi.
100 Milyar Euro’luk projenin çöküşü, Batı askeri yetkililerinin Rusya tehdidine karşı sürekli uyarılarda bulunduğu bir dönemde gerçekleşti. ABD, Avrupa’nın yeniden silahlanma çabalarını desteklemek üzere baskısını artırmaktadır. Askeri havacılık uzmanı Douglas Barrie, bu durumu değerlendirerek, “Bu gelişme Washington veya Moskova yönetimi için kesinlikle olumlu bir sinyal değil” ifadelerini kullandı. Projenin iptali, Alman sendikası IG Metall tarafından memnuniyetle karşılandı. Sendika Başkan Yardımcısı Jürgen Kerner, bu zor ama gerekli karar için Başbakan Merz’e teşekkür etti.
Almanya ve Fransa, tamamen başarısız görünmemek adına sembolik bir çözüm arayışına girdi. Ana jet üretimi iptal edilmiş olsa bile, insansız hava araçları ve güvenli savaş bulutu gibi diğer sistemlerin geliştirilmesine devam edileceği ifade edildi. Bu projeler, Gelecek Muharebe Hava Sistemi (FCAS) adı altında gerçekleştirilecek. Böylece Cumhurbaşkanı Macron, tüm projenin kesin olarak sona erdiğini ilan etmek zorunda kalmayacak. Ancak bu durum, Avrupa’nın yıllardır süregelen yetersiz yatırımlarla askeri kapasitesini yeniden inşa etme mücadelesinin tıkanma aşamasına geldiğini gösteriyor.
İki ülke arasındaki iş birliğinin bozulmasında, fikri mülkiyet sorunlarının yanı sıra, farklı askeri ihtiyaçların da etkili olduğu görülüyor. Fransa, uçak gemisine inebilen ve nükleer kapasiteye sahip bir jet talep ederken, Almanya bu tür özelliklere ihtiyaç duymuyordu. Başbakan Merz, insanlı altıncı nesil bir savaş uçağının geliştirilmesinin ülke için mantıklı olup olmadığını sorgulamıştı. Bu son gelişme, Fransa’nın 1980’lerde Eurofighter projesinden çekilme kararını hatırlatıyor. Dassault ve Airbus arasındaki uzun süren anlaşmazlıklar, Avrupa’nın ortak askeri geleceğinde daha derin yarıklar oluşturdu.
